21.03.2014 Đối mặt khó khăn

Tư vấn tâm lý - Rối loạn tâm lý tuổi mới lớn là gì?

Tư vấn tâm lý: Rối loạn tâm lý ở tuổi mới lớn

Bạn có bao giờ nhận thấy bạn cáu kỉnh mà không rõ lý do? Hoặc đột ngột mất tinh thần mà không biết tại sao? Hãy tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp cùng bài viết Tư vấn tâm lý cho tuổi mới lớn nhé!.

Tư vấn tâm lý: Chứng rối loạn tâm lý ở tuổi vị thành niên

Tâm lý tuổi mới lớn không ổn định, từ buồn chán đến giận dữ rồi vui mừng chỉ trong chốc lát có thể làm cho bạn nghĩ rằng mình đang mất dần đi sự lôi cuốn. Nhưng tại sao cảm xúc chạy theo một quy luật như thế lại thường xảy ra ở độ tuổi này?


Đối phó với những thay đổi liên miên và áp lực là một phần của vấn đề. Có thể bạn chuyển tới trường mới và không được gặp bạn bè cũ thường xuyên. Đa phần lứa tuổi dậy thì muốn có được điểm tốt và chơi tốt trong thể thao và các hoạt động khác. Và họ cảm thấy dường như không đủ thời gian cho tất cả những mong muốn đó.

Bạn phải vật lộn với việc khẳng định mình và với chính hình ảnh của bản thân. Được bạn bè chấp nhận là một cảm giác hết sức quan trọng. Bạn cũng sẽ bắt đầu có khoảng cách với bố mẹ và gia đình. Bạn muốn ở một mình và tự mình quyết định. Và dường như cảm giác đó quá mạnh và đôi khi làm bạn cảm thấy cô đơn.

Giai đoạn này khá thú vị và nhiều niềm vui, nhưng cũng không thiếu những rắc rối và mâu thuẫn. Cũng phải mất một thời gian cho bạn và cả gia đình có thể cảm thấy thoải mái với việc chuyển đổi từ trẻ con thành người lớn.

Một lý do quan trọng khác cho việc tâm lý không ổn định thuộc lĩnh vực sinh vật học. Bước vào tuổi dậy thì, cơ thể bắt đầu tiết ra các hóc-môn sinh dục. Các hóc-môn này là estrogen và progesterone ở nữ và testosterone ở nam, chúng là nguyên nhân gây ra các thay đổi về thể chất. Và ở một số người, chúng gây ra các thay đổi về cảm xúc, những thăng trầm vượt ra khỏi sự kiểm soát.

Rối loạn tâm lý dễ dẫn tới trầm cảm tuổi mới lớn


Hiểu rằng tất cả mọi người đều trải qua những thay đổi trong tâm lý khi bước vào tuổi dậy thì có thể giúp bạn dễ dàng chấp nhận hơn. Khi nó chỉ là tính khí bất thường. Cảm giác dễ cáu kỉnh hay nóng nảy, buồn chán hay thất vọng là dấu hiệu của trầm cảm.

Nhiều người nghĩ rằng trầm cảm chỉ là cảm giác buồn, nhưng trầm cảm có thể mang lại cảm giác buồn rầu, thiếu kiên nhẫn, nóng giận hay thậm chí là bất cần. Khi trầm cảm làm bạn không còn muốn hưởng thụ cuộc sống hay có quan hệ với người khác, thì bạn cần phải nói chuyện với chuyên gia tư vấn hay nhà trị liệu. Hoặc bạn thấy muốn tự làm đau mình thì đó không còn là rối loạn tâm lý và bạn cần phải nói cho ai đó biết.

Học cách kiểm soát cảm xúc 

1. Khi nhận thấy tâm lý bất ổn, đừng che giấu cảm xúc mà hãy mở lòng 


- Nhận biết mình không cô độc. Không phải tất cả trẻ vị thành niên đều trải qua những thay đổi tâm lý giống nhau, hầu hết đều cảm thấy cô đơn.

- Bắt nhịp thở hay đếm đến 10, hoặc làm bất cứ điều gì giúp bạn bình tĩnh lại khi bạn giận hay cáu kỉnh. Hay thử nhìn nhận vấn đề ở góc độ của một người thứ ba sáng suốt.

- Nói với người bạn tin tưởng. Bạn bè có thể giúp nhau để không cảm thấy cô đơn. Nói chuyện với cha mẹ cũng rất quan trọng. Họ có thể chia sẻ kinh nghiệm đối phó với những lúc tâm trạng trở nên tồi tệ. Hơn nữa, bậc cha mẹ cũng sẽ đánh giá cao nếu bạn giải thích rõ cảm giác của bạn thay vì cứ đóng sầm của lại. Thầy cô và các luật sư cũng là những người đáng tin cậy, hay bác sỹ cũng có thể giúp. Giữ kín suy nghĩ trong lòng có thể làm cho nó tồi tệ hơn.

2. Tăng cường các hoạt động thể thao và tư duy nhằm giải tỏa tâm lý

- Tập thể dục. Những bài tập thể dục thường xuyên giúp cơ thể sản sinh ra chất beta-endorphin, một hóc-môn giúp khiểm soát căng thẳng và cải thiện tâm tính. Hãy chạy bộ, chơi tennis, đạp xe hay chơi đấm bốc.

- Ngủ đủ giấc. Dù khó tìm ra nhiều thời gian, nhưng nghỉ ngơi đầy đủ rất quan trọng. Mệt mỏi có thể dẫn đến buồn chán và dễ cáu giận.

- Hoạt động sáng tạo. Tham gia vào một vài dự án như viết tập san hay nhật ký, xây nhà bằng gỗ hoặc bắt đầu các hoạt động về âm nhạc hay nghệ thuật. Viết lách có thể giúp tổ chức và biểu đạt suy nghĩ và giúp cho mọi thứ dễ kiểm soát hơn. Đừng lo lắng về từ vựng, ngữ pháp hay các dấu chấm câu, quan trọng là viết suy nghĩ của bạn ra giấy. Tương tự với hội họa, điêu khắc, âm nhạc và các hình thức nghệ thuật khác. Hãy mang cảm xúc của bạn vào trong tác phẩm.

3. Khi cảm thấy quá giới hạn, hãy tìm đến chuyên gia tư vấn tâm lý để được giúp đỡ

- Khóc. Chẳng có gì là sai khi bạn khóc cả, thực sự khóc có thể giúp bạn cảm thấy khá hơn. Tuy nhiên nếu bạn cảm thấy mình cứ buồn chán, cáu bẳn, thất vọng suốt và chẳng cảm thấy có gì vui vẻ, thì có thể bạn đã mắc chứng trầm cảm và cần sự giúp đỡ của bác sỹ hay các chuyên gia tư vấn tâm lý. Nếu bạn cảm thấy hay căng thẳng và nóng giận thì việc được giúp đỡ cũng rất cần thiết.

- Chờ đợi. Khi bạn bất chợt có cảm giác tồi tệ không vì lý do gì cả, cảm giác đó có thể qua đi. Nếu bạn có cảm giác tiêu cực trong một thời gian dài và nó ảnh hưởng đến cách cư xử của bạn với bạn bè, cha mẹ, nhà trường và trong các hoạt động khác, bạn nên nói chuyện với chuyên gia tư vấn của trường, cha mẹ, nhà trị liệu để họ hướng dẫn những việc có thể làm bạn cảm thấy tốt hơn.