26.01.2021 Chăm sóc cơ thể

Nội tiết tố nữ là gì? Suy giảm và cách cân bằng nội tiết tố nữ

Những dấu hiệu thay đổi từ lúc tuổi dậy thì đến tuổi mãn kinh chịu tác động của các nội tiết tố nữ. Người phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có rất nhiều thay đổi về tâm lý, sinh lý và thể chất. Khi có sự thay đổi của nội tiết tố nữ, nhất là sự suy giảm nội tiết tố nữ, sức khoẻ của người phụ nữ sẽ bị ảnh hưởng, và có thể tăng nguy cơ bệnh lý. Vậy nội tiết nội nữ là gì? Suy giảm nội tiết tố nữ có biểu hiện ra sao? Làm sao cân bằng nội tiết tố nữ? Cùng Kotex GirlSpace và bác sĩ Phạm Tú Linh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây bạn nhé! 

Tham khảo: Cấu tạo cơ quan sinh dục nữ - Chức năng của hệ sinh dục nữ

Nội tiết tố nữ là gì?

Nội tiết tố nữ có tác dụng điều hoà hoạt động sinh sản của người phụ nữ. Nội tiết tố nữ gồm các chất nội tiết tố do cơ quan sinh dục nữ tiết ra, đó là buồng trứng, chế tiết ra hai loại nội tiết tố chính là estrogen và progesterone. Estrogen và progesterone tác động lên các cơ quan đích là buồng trứng, tử cung, âm đạo, âm hộ, tuyến vú và một số tác dụng toàn thân khác.

Tham khảo: Bệnh sùi mào gà ở nữ: nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa

Estrogen là một steroid gồm 18 carbon được tổng hợp qua nhiều giai đoạn từ gốc của cholesterol. Estrogen lưu hành trong cơ thể có ba loại chính: estrone (E1), estradiol (E2) và estriol (E3). Tuy nhiên, estrone và estriol có hoạt tính rất thấp. Các nang noãn của buồng trứng chủ yếu tiết ra estradiol, là chất có tác động chính lên các cơ quan sinh dục của người phụ nữ. Các chức năng chính của estrogen:

  • Làm nội mạc tử cung dày lên, kích thích tổng hợp thụ thể của progesterone.
  • Là nội tiết tố nữ chính giúp biệt hoá, phát triển các cơ quan sinh dục và đặc điểm sinh dục nữ thứ phát: tuyến vú phát triển, cơ quan sinh dục trong và ngoài tăng kích thước, mông và hông to, cơ nhỏ, giọng nói thanh.
  • Giúp cho sự thụ thai và làm tổ của phôi: làm cho niêm mạc âm đạo ẩm ướt, chất nhầy cổ tử cung trong và dai giúp tinh trùng xâm nhập vào tử cung, tăng nhu động vòi trứng đưa phôi vào lòng tử cung làm tổ, tăng sự bám dính của phôi vào nội mạc tử cung .
  • Tăng cường sự tạo xương, tăng mật độ xương. Tăng đông máu, gây dãn mạch. Cải thiện trí nhớ.
Tham khảo: Những điều cần biết về vi khuẩn HPV, vắc xin HPV và xét nghiệm HPV

Progesterone cũng là một steroid gồm 21 carbon được tổng hợp từ cholesterol. Progesterone do các tế bào của hoàng thể tiết ra dưới tác động của LH của tuyến yên. Progesterone có vai trò chính trong việc chuẩn bị nội mạc tử cung cho phôi làm tổ và duy trì thai kỳ. Các chức năng chính của progesterone:

  • Làm nội mạc tử cung dày lên, các mô đệm phù nề, các ống tuyến ngoằn ngoèo, tăng thể tích mạch máu lên gấp 3 lần, chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi và duy trì thai kỳ.
  • Làm phát triển và biệt hoá tuyến vú.
  • Cùng với các nội tiết tố khác ức chế sự tiết sữa.
  • Làm tạm ngưng rụng trứng và hành kinh khi có thai.
Tham khảo: Cách sử dụng viên đặt phụ khoa đúng và an toàn

Suy giảm nội tiết tố nữ có biểu hiện gì?

Buồng trứng là cơ quan chính sản xuất nội tiết tố nữ. Khi buồng trứng bị suy giảm chức năng, lượng estrogen hoặc progesterone hoặc cả 2 nội tiết tố nữ bị sụt giảm sẽ biểu hiện trên một số triệu chứng như:

  • Rối loạn kinh nguyệt: thiểu kinh, rong kinh, rong huyết kéo dài, ra máu âm đạo không theo chu kỳ, vô kinh hoặc mãn kinh sớm.
  • Các dấu hiệu của thiếu hụt estrogen như bốc hoả, đổ mồ hôi đêm, rối loạn giấc ngủ, rối loạn lo âu, kém tập trung.
  • Tiểu đêm, dễ bị nhiễm trùng tiểu.
  • Khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục.
  • Da khô, rụng tóc, lông tóc bạc sớm, hệ thống lông mu và nách kém phát triển.
  • Loãng xương, bệnh mạch vành, giảm trí nhớ.
  • Vô sinh, sẩy thai sớm, sẩy thai liên tiếp.
Tham khảo: Đau bụng dưới bên trái ở nữ cảnh báo căn bệnh nguy hiểm gì?

Nguyên nhân suy giảm nội tiết tố nữ

Suy giảm nội tiết tố nữ gây ra nhiều rối loạn ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày cũng như chất lượng cuộc sống của người phụ nữ. Do đó cần tìm hiểu những nguyên nhân gây suy giảm nội tiết tố nữ để có mục đích can thiệp điều trị phù hợp, dự phòng các nguy cơ bệnh lý do suy giảm nội tiết tố nữ gây ra.

  • Do yếu tố di truyền: bất thường trên nhiễm sắc thể giới tính X, bất thường trên nhiễm sắc thể thường như NST 13, 18, hoặc một số đột biến gen gây tăng thoái hoá các nang noãn của hai buồng trứng, giảm số lượng nang noãn nguyên thuỷ.
  • U tuyến yên, u buồng trứng.
  • Tăng galactose trong máu cao cũng làm giảm số lượng nang noãn của buồng trứng.
  • Hoá trị, xạ trị hay các yếu tố độc hại của môi trường như hút thuốc lá cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của buồng trứng.
  • Bệnh lý tự miễn, suy giáp, viêm giáp, đái tháo đường.
  • Sử dụng thuốc như thuốc tránh thai , thuốc điều trị trầm cảm.
  • Sử dụng chất kích thích, rượu bia, thuốc lá.
  • Thức khuya, căng thẳng kéo dài.
Tham khảo: Đau bụng dưới rốn ở nữ là bệnh gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Cách cân bằng nội tiết tố nữ

Để duy trì sức khoẻ, cân bằng trong cuộc sống, giảm nguy cơ một số bệnh lý gây ra do sự suy giảm nội tiết tố nữ, các chị em phụ nữ cần có một kế hoạch giúp cân bằng nội tiết tố nữ trong cơ thể. Một số phương pháp sau có thể hỗ trợ điều hoà nội tiết tố nữ:

Noi Tiet To Nua La Gi 2 

  • Giảm cảng thẳng, mệt mỏi: tình trạng căng thẳng, mệt mỏi do những áp lực trong công việc, tình cảm, tâm lý sẽ gây ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể và cả hệ nột tiết, dẫn đến sự mất cân bằng nội tiết tố nữ. Vì vậy, chị em phụ nữ nên thư giãn, chia sẻ bớt lo âu để có cơ thể khoẻ mạnh hơn.
  • Tập thể dục đều đặn: giúp cho cơ thể khoẻ mạnh, tăng cường hệ miễn dịch, các cơ quan trong cơ thể hoạt động nhịp nhàng, nội tiết tố nữ cũng cân bằng hơn.
  • Ngủ đủ giấc là phương pháp giúp cân bằng nội tiết tố nữ tự nhiên tốt nhất, giúp tinh thần tỉnh táo, giảm căng thẳng, giúp nội tiết tố nữ giúp nội tiết tố nữ hoạt động nhịp nhàng theo chu kỳ ngày đêm.
  • Chế độ ăn lành mạnh: tăng về chất xơ, tăng cường nhóm rau xanh, vitamin từ trái cây, tăng nhóm đạm từ cá, trứng. Giảm thực phẩm có nhiều chất béo, giảm đường, thịt động vật.
  • Không sử dụng các chất kích thích, hạn chế rượu bia, thuốc lá.
  • Hạn chế việc lạm dụng các thuốc nội tiết tố nữ như thuốc tránh thai khẩn cấp, thuốc nội tiết tố thay thế.
Tham khảo: Cách trị huyết trắng tại nhà - Khi nào cần gặp bác sĩ?

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm một số thông tin khác tại Kotex GirlSpace hoặc gửi câu hỏi về Góc chuyên gia để nhận tư vấn thêm về chủ đề mình quan tâm.